ARAW-ARAW KONG NINANAKAW AT PINAGTATAWANAN ANG BAON NG MAHIRAP KONG KAKLASE—NGUNIT NANG MABASA KO ANG LIHAM NG KANYANG SAKIT NA INA SA LOOB NG LUNCHBOX, PARANG NAGING ABO SA AKING BIBIG ANG PAGKAING NGUNGUYA KO!
Kabanata 1: Ang Hari ng Kayabangan
Ako si Carlo, labing-anim na taong gulang noong nangyari ang kwentong ito. Galing ako sa isang napakayamang pamilya. Mayor ang aking ama, at isang sikat na doktora ang aking ina. Dahil sa estado namin sa buhay, lumaki akong spoiled, mayabang, at walang pakialam sa damdamin ng iba. Sa aming eksklusibong pribadong paaralan, ako ang “hari.” Lahat ay takot sa akin, at sinumang hindi ko magustuhan ay nagiging biktima ng aking pang-aapi.
Sa lahat ng naging biktima ko, ang paborito kong pag-initan ay si Miguel.
Si Miguel ay isang scholar. Payat, palaging nakayuko, at halatang luma at kupas na ang kanyang uniporme. Sapatos pa lamang niya ay pudpod na ang swelas. Wala siyang kaibigan dahil alam ng lahat na kapag nilapitan nila si Miguel, babanggain nila ako.
Habang kaming magkakaibigan ay kumakain ng mamahaling steak at pasta sa cafeteria, si Miguel ay laging nagtatago sa ilalim ng puno sa likod ng field, kumakain mula sa isang luma at kupas na plastic na lunchbox.
Kabanata 2: Ang Malupit na Laro
Hindi ko alam kung bakit, pero tuwing nakikita kong tahimik na kumakain si Miguel, kumukulo ang dugo ko. Gusto kong ipamukha sa kanya na hindi siya nababagay sa mundo namin. Kaya naman, ginawa kong pang-araw-araw na laro ang nakawin ang kanyang baon.
Minsan, hihablutin ko ang lunchbox niya habang naglalakad siya, bubuksan ito sa harap ng maraming estudyante, at pagtatawanan namin ang laman.
“Tingnan niyo nga naman ang pagkain ng squatter! Tuyong itlog at kaning lamig? Ano ‘to, pagkain ng aso?!” malakas kong sigaw noon habang nagtatawanan ang mga alipores ko.
Tahimik lang na yuyuko si Miguel. Hindi siya lumalaban. Hindi siya nagsasalita. Nakakuyom lang ang maliliit niyang kamao habang pinipigilan ang pagtulo ng kanyang mga luha. Kapag nagsawa na ako, itatapon ko ang lunchbox niya sa basurahan. Buong araw siyang walang kakainin, at tatawa lang ako nang malakas. Para sa akin, isa itong nakakatuwang palabas.
Ngunit hindi ko inakalang ang “laro” kong ito ang tuluyang wawasak sa aking kayabangan.
Kabanata 3: Ang Pagnanakaw sa Araw ng Biyernes
Isang Biyernes ng tanghali, maulan at malamig ang panahon. Nagugutom ako pero tinatamad akong pumunta sa cafeteria. Nakita ko ang bag ni Miguel na nakaiwan sa kanyang upuan habang naglilinis siya ng blackboard sa labas ng classroom.
Sinamantala ko ang pagkakataon. Kinuha ko ang kanyang asul na lunchbox mula sa bag niya. Dinala ko ito sa likod ng classroom kasama ang dalawa kong kaibigan para gawin ang nakasanayan naming pang-iinsulto.
Binuksan ko ang lunchbox. Sa araw na iyon, kakaiba ang laman. Walang itlog, walang tuyo. Ang laman nito ay dalawang pirasong pritong manok, isang mainit na hotdog, at maraming kanin. May maliit pang chocolate bar sa gilid.
“Aba! Mukhang mayaman na ang squatter natin ah!” pang-aasar ko. Dahil gutom ako, kinuha ko ang isang piraso ng pritong manok at kinagat ito. Masarap. Malasa. Puno ng pagmamahal ang pagkaluto. Ngumunguya ako habang tumatawa kasama ang mga kaibigan ko, inihahanda ko na ang mga masasakit na salitang ibabato ko kay Miguel kapag hinanap niya ito.
Ngunit napansin ko ang isang nakatuping piraso ng papel sa ilalim ng takip ng lunchbox.
Kinuha ko ito. Medyo may mantsa ito ng mantika at malinaw na isinulat nang nagmamadali gamit ang isang mumurahing ballpen. Binuksan ko ang papel.
Kabanata 4: Ang Liham ng Isang Ina
Nakangisi pa ako nang simulan kong basahin ang liham, ngunit sa bawat linyang binabasa ng aking mga mata, unti-unting nawawala ang tawa ko. Ang mga salitang nakasulat ay tumarak nang malalim sa aking dibdib.
Ganito ang nakasulat:
“Anak kong Miguel,
Happy 16th Birthday! Pasensya ka na anak, hindi na kita nagising kaninang madaling araw dahil alam kong pagod ka sa pag-aaral. Hindi rin ako makakauwi ng maaga ngayon kasi kailangan kong mag-overtime sa paglalabada para may pambili tayo ng gamot ko sa baga.
Ito lang ang nakayanan ni Nanay na ihanda para sa kaarawan mo. Ibinenta ko yung lumang radyo natin para makabili ng pritong manok at chocolate na matagal mo nang hinihingi. Pasensya ka na kung maliit lang ha? Kainin mo lahat ‘yan anak, wag mo nang itira kay Nanay. Uminom lang ako ng mainit na tubig at kumain ng kaunting lugaw kanina kaya busog na busog pa ako.
Wag mong pansinin ang mga nang-aaway sa’yo diyan. Mag-aral ka nang mabuti. Ikaw ang pag-asa ko. Mahal na mahal kita, anak.
Nagmamahal,
Nanay”
Kabanata 5: Ang Abo sa Aking Bibig
Napatigil ako sa pagnguya. Ang pritong manok na kanina lang ay napakasarap, biglang nawalan ng lasa. Naging magaspang ito, tuyo, at parang naging abo sa loob ng aking bibig.
Hindi ko malunok. Pakiramdam ko ay may bumara sa aking lalamunan na isang malaking bato.
Birthday niya ngayon? Ibinenta ng Nanay niya ang radyo para lang dito?
Hindi kumain ang Nanay niyang may sakit para lang may makain siya?
Tiningnan ko ang pagkain sa lunchbox. Ang pagkaing ninakaw ko at pinagtawanan. Ang pagkaing pinaghirapan, pinagpawisan, at iniyakan ng isang inang may sakit para lamang mapasaya ang kanyang anak sa kaarawan nito. At heto ako… isang mayaman, walang kwentang tao na kinakain ang kaisa-isang kaligayahan ng isang mahirap na binatilyo.
“Bro, ano ‘yan? Love letter?” tumatawang tanong ng kaibigan ko, akmang aagawin ang papel.
“Wag mong hawakan!” malakas kong sigaw. Nagulat sila.
Nanginig ang mga kamay ko. Unti-unting nanlabo ang aking paningin dahil sa pag-iipon ng mga luha. Sa unang pagkakataon sa buong buhay ko, nakaramdam ako ng matinding pandidiri—hindi kay Miguel, kundi sa sarili ko.
Isa akong halimaw. Isa akong demonyo na walang ginawa kundi manira ng buhay ng mga taong wala namang kasalanan sa akin.
Mabilis kong iniluwa ang kinakagat kong manok sa isang tissue. Maingat kong ibinalik ang takip ng lunchbox, hawak nang mahigpit ang sulat, at tumakbo palabas ng classroom.
Kabanata 6: Ang Pagsisisi at Ang Bagong Simula
Nakita ko si Miguel sa likod ng field. Nakatayo siya sa ulanan, nakatingin sa lupa, umiiyak habang hinahanap ang kanyang nawawalang lunchbox. Alam niyang nawawala na naman ito. Nakayuko siya, tanggap ang mapait na kapalaran na sa mismong kaarawan niya, magugutom siya.
Lumapit ako sa kanya. Nang marinig niya ang mga yabag ko, napapitlag siya at umatras, nakatakip ang mga braso sa kanyang mukha, inakalang sasaktan ko siya.
“A-Anong kailangan mo, Carlo? P-Please, pabayaan mo na ako ngayon… birthday ko…” humihikbing pakiusap ni Miguel.
Hindi ko na napigilan. Bumuhos ang mga luha sa aking mga mata. Bumagsak ang mga tuhod ko sa maputik na damuhan sa harapan niya.
Nalito si Miguel. “C-Carlo? Anong ginagawa mo?”
Inilapag ko sa kanyang harapan ang asul na lunchbox at ang liham ng kanyang ina na binalot ko sa plastic para hindi mabasa ng ulan.
“Miguel… patawarin mo ako,” humahagulgol kong sabi, nakayuko sa kanyang paanan, walang pakialam kung madumihan ang aking mamahaling uniporme. “I’m so sorry… N-Napakasama ko. Hindi ko alam… hindi ko alam ang pinagdadaanan mo. Patawarin mo ako, parang awa mo na.”
Hindi nakapagsalita si Miguel. Dahan-dahan niyang kinuha ang lunchbox at ang sulat ng kanyang ina. Niyakap niya ito nang napakahigpit sa kanyang dibdib at doon siya umiyak nang malakas. Umiyak kaming dalawa sa gitna ng ulan.
Mula sa araw na iyon, nagbago ang lahat.
Hindi na ako ang “hari” na mapang-api. Ginamit ko ang pera at impluwensya ko hindi para manakot, kundi para protektahan si Miguel. Naging matalik kaming magkaibigan. Kinausap ko ang aking inang doktora, at ipinagamot namin nang libre ang sakit sa baga ng Nanay ni Miguel. Pinag-aral namin siya sa pamamagitan ng foundation ng aming pamilya.
Ngayon, sampung taon na ang nakalipas. Pareho na kaming engineer ni Miguel. Sa tuwing nagkikita kami at kumakain, palaging may pritong manok sa lamesa. At tuwing kinakagat ko ito, hindi na ito lasang abo. Lasa na ito ng pagpapatawad, ng pagkakaibigan, at ng pag-asa—na kahit ang pinakamasamang tao ay maaaring mabago ng wagas na pagmamahal ng isang ina.
